 |
| |
WASHINGTON - HIV’in öyküsü, 5 Haziran
1981’de Atlanta’daki Hastalık Kontrol Merkezinin (HKM) 5 eşcinselde
genellikle bağışıklık sistemi çökmüş kişilerde görülen ender bir
zatürree türüne rastlamasıyla başladı.
1982’de hastalığa Acquired Immune Deficiency Syndrome’un (Edinilmiş
Bağışıklık Yetmezliği Sendromu) kısaltılması olan AIDS adı verildi. HKM
hastalığın cinsel ilişki ve kan yoluyla bulaştığını saptadı. 20 Mayıs
1983’te Luc Montagnier başkanlığında Paris’teki Pasteur Enstitüsünden
bilim adamlarının Amerikan “Science” dergisinde yayımlanan
araştırmasında, hastalığa neden olan yeni virüs “tasvir edildi” ve bir
hastadan alınan virüse lenf bezinin büyümesine yol açtığı için önce LAV
(Lymphadenopathy Associated Virus-Lenf bezinin büyümesiyle ilgili
virüs) adı verildi.
AŞI VAATLERİ HAVADA KALDI
Sonraki
yıl Robert Gallo’nun Amerikalı ekibi, virüsün AIDS’in nedeni olduğunu
keşfedip HTLV-II (Human T-Lymphotic Virus type 1,2,3- İnsan T-Lenfosit
Virüs tip 1,2,3) olarak adlandırdı. Gallo ve ekibi yeni tanımladıkları
bu virüse benzeyen diğer virüsleri de ayırarak ayrılan virüslere HTLV-I
ve HTLV-II isimlerini verdi. Yeni tanımlanan bu virüsün
etiketlenmesinden sonra Uluslararası Virüs Sınıflandırma Komitesi,
virüsün adını Human Immuno Deficiency Virus (İnsan Bağışıklığı
Yetmezliği Virüsü) HIV olarak belirledi. Bunun ardından Amerikan Gıda
ve İlaç Dairesinden (FDA) Margaret Heckler, “2 yıl içinde test edilmesi
için bir aşının geliştirileceğini umuyoruz” dedi. Benzer vaatler,
Heckler’dan sonra da geldi, ancak havada kaldı.
AIDS’İN KÖKENİ
Afrika’daki
bazı maymunların taşıdığı bir virüsün insanlarda rastlanan HIV’e çok
benzemesi nedeniyle AIDS’in kökeni hakkındaki en geçerli görüş,
hastalığın Afrika kökenli olduğu. Bilimsel tahminler maymunlarda
rastlanan virüsün doğal ortamda organizmalar içinde yaşamını
sürdürerek, mutasyon geçirdiği ve buradan da insanlara geçtiği üzerinde
yoğunlaşıyor. Bir başka görüş ise virüsün biyolojik silah olarak
üretilmek istendiği, fakat sonucun etkisi uzun sürede görüldüğü için
araştırmalara devam edilmediği ve laboratuvar dışına çıkarılarak
insanlara bulaştırıldığı yönünde. Yeşil maymunların Afrika’nın çoğu
bölgesinde yenmesi nedeniyle, virüsün maymunlardan insana iyi pişmemiş
etlerden, meydana gelebilecek kesik gibi yaralardan bulaşmış
olabileceği de düşünülüyor.
ARAŞTIRMALARA YILDA 1 MİLYAR DOLAR HARCANIYOR
ABD’nin
Harvard Üniversitesinden Bruce Walker, dünyada AIDS araştırmaları için
her yıl yaklaşık bir milyar dolar harcandığını, ancak halen 25
milyondan fazla kişinin ölümüne neden olan AIDS’e karşı kesin
bir
aşı bulunamadığını belirtti. En çok test edilen ve en fazla umut vaat
eden aşı ise fiyaskoyla sonuçlandı. Bu aşının klinik deneylerini Merck
laboratuarıyla birlikte finanse eden ABD Alerji ve Bulaşıcı Hastalıklar
Enstitüsü, Eylül 2007’de araştırmaya son vereceğini açıkladı. Veriler,
bu aşının HİV’in bulaşmasını hiçbir şekilde engellemediğini
göstermişti. Kolayca değişime uğrama ve uyum sağlama özelliğine sahip
HIV’i “yenememenin” nedeninin, bu virüsün diğer virüslerle
kıyaslandığında alışılmadık özelliklere sahip olmasından kaynaklandığı
belirtiliyor.
Sıkıca paketlenmiş bir genetik yapıya ve protein
kılıfına sahip HIV’e karşı ilaçlar, HIV taşıyan yetişkinlere ve
çocuklara veriliyor, ayrıca virüsün anneden çocuğa geçmesini engellemek
için kullanılabiliyor. Yapılan araştırmalar, AIDS’in ortaya çıkma
süresinin ortalama 6 ila 8 yıl olduğunu ortaya koyuyor. Şimdiye dek 40
milyona yakın kişinin AIDS hastası olduğu ya da HIV taşıdığı,
hastalığın yaklaşık 25 milyon kişinin ölümüne yol açtığı tahmin
ediliyor.
|
|
|
