 |
| |
ANKARA - Türk Jinekoloji ve Obstetrik
Derneğince (TJOD) bu yıl 6’ncısı düzenlenen “Türk Jinekoloji ve
Obstetrik Kongresi”nde, Türkiye’de ilk kez “yumurtalık ve rahim nakli”
konuları gündeme getirildi.
Antalya’da 14-19 Mayıs arasında düzenlenen kongrede, “kısırlık ve tüp
bebek uygulamalarındaki yenilikler”, “gebelik ve beslenme”, “riskli
gebeliklerde yaklaşım”, “jinekolojik kanserler”, “ilaç kullanımı” gibi
konuların dışında, yurt dışında ilk uygulamaları yapılan “yumurtalık ve
rahim nakli” konuları da tartışıldı.
Kongreye, yurt dışından
31, Türkiye’den 358 konuşmacı katıldı. Türkiye’den yaklaşık 2 bin 700
kadın ve doğum uzmanının katıldığı kongrede, hekimlere, 5 gün boyunca
11 kurs ile çeşitli konularda eğitimler verildi ve kursun ardından
yeterlilik sınavı yapıldı. Sınavı geçen hekimlere 5 yıl süreyle geçerli
olacak yeterlilik sertifikası verildi.
Kongreyi değerlendiren
TJOD 2. Başkanı Doç. Dr. Ali Baloğlu, “BOARD” adı verilen sınavın
Türkiye’de bir ilk olduğunu belirterek, “Sınav, kadın doğum uzmanının,
uzmanlık sonrası dönemde, kendi meslek örgütü tarafından mesleki
bilgisinin yeterli olduğunu gösterecek. Bugüne kadar hekim uzmanlık
aldıktan sonra hayatı boyunca bir daha yeterliliği ölçülmüyordu. Şimdi
ise bu yeterlilik sınanacak” dedi.
Sınav sonrası verilen
sertifikanın şu an için yasal bir yaptırımı olmadığını anlatan Baloğlu,
“ABD ve AB üyesi ülkelerde, bu tür belgeler, ilgili meslek örgütlerince
yapılan sınavlarla veriliyor. Türkiye’de ilk defa böyle bir sınavı
yaptık” diye konuştu.
“YUMURTALIK VE RAHİM NAKİLLERİ” TARTIŞILDI
TJOD
Başkanı Prof. Dr. Bülent Tıraş ise kongrede, dünyada ilk uygulamaları
yapılan yumurtalık ve rahim nakli operasyonlarının Türkiye’de de ilk
kez tartışıldığını söyledi.
Rahim naklinin dünyada ilk kez 2000
yılında Suudi Arabistan’da yapıldığını ancak uygulamadan 60 gün sonra
nakil yapılan kadının vücudunun rahmi reddettiğini anlatan Tıraş, son
yıllarda İsveç’teki çalışmalarda ilerleme kaydedildiğini bildirdi.
Rahim nakli konusunda İsveç’teki çalışmaları yürüten Jinekolog Onkoloji
Uzmanı Prof. Dr. Mats Brannstorm da rahim nakli üzerine araştırmalara
dünyada ilk kez 1998 yılında başlandığını belirterek, “Bu olay, ilk
defa Avustralya’da ‘Angela’ isimli rahim ağzı kanseri nedeniyle
ameliyat edilen ve rahmi alınan hastanın, rahim nakli isteği üzerine
düşünülmeye başlandı” dedi.
1999 yılında İsveç’te bu konuda
çalışmalara başladığını anlatan Brannstorm, “İlk nakil 2000 yılında
Suudi Arabistan’da, doğum sonrasında kanama ve yumurtalık kisti
nedeniyle rahmi alınan 26 yaşındaki bir hastaya yapıldı ancak bir süre
sonra dokunun uyum sağlamaması nedeniyle vücut, rahmi reddetti”
bilgisini verdi.
Brannstorm, nakillerin hayvanlar üzerinde
denendiğini, 2003’te fareler üzerindeki nakillerde gebeliğin
sağlandığını ifade ederek, maymunlar üzerinde de 10 deneme yapıldığını
ancak henüz gebeliğin sağlanamadığını kaydetti. Brannstorm, 3-5 sene
sonra, insanlarda da başarılı rahim nakillerinin yapılmasını
beklediklerini söyledi.
Rahmin diğer organlar gibi
yaşlanmasının söz konusu olmadığına ve uygulanacak hormon tedavisi
sonrasında nakillerin yapılabileceğine dikkati çeken Brannstorm,
herhangi bir komplikasyon olmaması için 1 ya da 2 üremenin
gerçekleşmesinin ardından rahmin, tekrar operasyonla alınması
gerektiğini bildirdi.
Brannstorm, rahim nakillerinin, doğuştan
rahmi olmayan veya sonrasında kanser gibi çeşitli nedenlerle rahmini
kaybeden kadınların çocuk sahibi olabilmelerinin önünü açtığını söyledi.
“YUMURTALIK NAKLİ KARDEŞLER ARASINDA YAPILMALI”
ABD’li
bilim adamı Prof. Dr. Sherman Silber da birçok ülkede yumurta bağışı
ile ilgili yasal problemler olduğunu, bu nedenle üreme sorunu yaşayan
pek çok kadının bu tür uygulamalardan yararlanamadığını kaydetti.
New York’ta taşıyıcı anneliğin yasal olmadığını ancak sperm ve yumurta
bağışının serbest olduğunu belirten Silber, “ABD’de Müslümanlar,
Ortodokslar ve Yahudiler yumurta bağışını kabul etmiyor ancak
yumurtalık nakline sıcak bakıyorlar. Bunun gerekçesini de nakil
sonrasında organı, kendi organıymış gibi hissetmelerine bağlıyorlar”
dedi.
Silber, yumurtalık ve rahim nakillerinin yaşamı
kurtarmaya yönelik değil, yaşam kalitesini artırmaya ve üremeyi
sağlamak için yapılan operasyonlar olduğunu söyledi.
Dünyada
ilk yumurtalık naklinin 2004 yılında ikiz kardeşler arasında
yapıldığını anlatan Silber, “Doku uyuşmazlığının ortadan kaldırılması
ve operasyon sonrasında vücut tarafından reddedilmesini önlemek için
kardeşler arasında yapılması daha uygun” diye konuştu.
Silber,
yumurtalık nakli ile hastanın doğal yollarla hamile kalabileceğini,
yumurta bağışında ise tüp bebek yönteminin uygulanabileceğini
kaydederek, bugüne kadar yumurtalık nakli ile 8 sağlıklı gebeliğin
olduğunu sözlerine ekledi.
“BİR DAMLA KANLA RİSKLİ GEBELİK TESTİ MÜMKÜN”
TJOD
Saymanı ve Kadın Doğum Uzmanı Prof. Dr. Cansun Demir de anamoli testi
için anne karnından sıvı alınması (amniyosentez) işleminin, bir süre
sonra geçmişte kalacağını söyledi.
Günümüzde artık anneden
alınan bir damla kanla, bebekte olabilecek genetik sorunların
saptanmasının çok kolay olduğunu ifade eden Demir, “Anneden aldığımız
kan örneği ile bebeğe ait hücreler elde ediliyor. Daha sonra bunlar
çoğaltılarak, hücrelerde problem olup olmadığı inceleniyor. Bu
yöntemle, DNA’lar bulunarak, bebeğin genetik yapısı saptanıyor” diye
konuştu.
Amniyosentez yönteminin birçok risk taşıdığını öne süren Demir, şunları kaydetti:
“Amniyosentezde yüzde 0.5-1 düşük riski vardır. Son derece basit ve
risksiz olan yeni yöntem sayesinde, gebeliğin 4. haftasından itibaren
bebekte kaç tip kromozom problemi olduğu tespit edilebiliyor. 3’lü
testte bile zaman zaman atlamalar yaşanabilirken, ultrasonda kromozom
bozukluklarının ancak yüzde 60’ı tespit ediliyor ama kan testi yüzde
yüz doğru sonuç veriyor” dedi.
Demir, “10 yıldır bu konudaki
çalışmaların deneysel yapıldığını, henüz rutin olarak insanlarda
uygulanmadığını ancak çok kısa bir süre sonra yurt dışında rutine
girmesinin beklendiğini” ifade etti. Demir, şu an İngiltere, ABD ve
İtalya’da çalışmaların devam ettiğini, Türkiye’de de ilk kez Çukurova
Üniversitesinde deneysel çalışmaların yapıldığını bildirdi.
|
|
|
