Uyku en temel ihtiyaçlarımızdan biridir. İnsanlar uzun süre uykusuz
bırakıldıklarında ki - bu tür deneyler genellikle 3 ila 4 gün
sürebiliyor - istem dışı olarak kısa süreli olarak
uyuyakalıyorlar.
Uyku yoksunluğu deneylerinde, 3 günün sonunda gerginlik, sinirlilik,
zaman algısında çarpıklık, hayal görme, kekeleme, konuşulanları
anlayamama gibi belirtiler ortaya çıkıyor.
Bunları giderek ellerde titreme, vücutta yanma, ağrılar ve görme
bozuklukları, şüphecilik, hatta paranoyak düşünmeler, ayakta rüya
görmeler izliyor. Her insan için gerekli olan uyku süresi ve
zamanlaması genetik faktörlerin etkisi ile kişiden kişiye değişiyor.
Günlük uyku ihtiyacımızı büyük ölçüde genetik şifremiz belirliyor.
VKV Amerikan Hastanesi Uyku Bozuklukları Kliniği Şefi Dr. Sabri
Derman, her insanın kendisi için normal bir uyku süresi olduğunu
söylüyor ve ekliyor “günümüzde sadece birkaçı yaygın olarak bilinmesine
rağmen sayıları gittikçe artan ve uluslararası uyku bozuklukları
sınıflandırmasında listelenmiş toplam 88 hastalık var. Hekimler
arasında bile uykunun önemi yeni yeni anlaşılıyor. İnsanlar uykuyla
sıkıntıları olsa bile bunun zararlarının farkında değiller.
Yaşlandıkça artıyor
İlk ve ortaöğrenimde çocukların uyku şikâyetlerine yaklaşık yüzde
10, 20 yaşın üstündekilerde yüzde 19’u oranında rastlanıyor. İnsanlar
yaşlandıkca uykusuzluktan yakınma oranı artıyor. Kadınlar daha uykusuz.
Orta yaşlarda strese bağlı olan, daha sonra menopoz ile birlikte uyku
sorunu oranı yüzde 40’lara ulaşıyor. Aynı yaş grubu erkeklerde oran
yarı yarıya, yüzde 20. Uykusuzluk çekenlerin yüzde 35’i de uzun süreli
ve ciddi boyutlarda olmak üzere uykusuzluk ile iç içe yaşıyor.
Türkiye’de oranların Batı ülkelerindekine yakın olduğuna işaret eden
araştırmalar var. Bir tahmine göre Türkiye’de 5 milyon kişi ciddi
boyutlarda uykusuzluk çekiyor.
Çanakkale çevresinde yapılan 5 bin kişilik bir anket, taramaya
katılanların yüzde 28’inin uykusuzluk şikayetleri olduğunu, yüzde
10’unun da 3 haftadan uzun süre ve haftada 3 gece ya da daha fazla
sıklıkla uykusuzluk çektiğini gösteriyor. Uzun süreli uykusuzluk
çekenlerin yüzde 10’u uyku ilaçları ve antidepresanlardan medet umuyor.
Alkol yerine uyku testi yapılsın
Şehirlerarası yollardaki trafik kazalarının yüzde 32’sinin nedeninin
uykusuzluk, yorgunluk, dalgınlık, dikkatsizlik olduğunu söyleyen Dr.
Sabri Derman “Alkolün sebep olduğu kazalar ise sadece yüzde 3. Yollarda
alkol kontrolü yapılacağına uyku kontrolü yapsalar daha iyi olacak.
ABD’den de bir rakam vereyim: Şoförlerin yüzde 30’u hayatları boyunca
en az 1 sefer direksiyon başında uyuduklarını bildirmişler. Yaklaşık
150 milyon ehliyetli sürücü var orada! Uykusuzluk yüzünden her sene
ortalama 100.000 kaza meydana geliyor. Yorgunluğa bağlı tahmini can,
dolayısıyla mal ve iş kaybı 300 milyar dolar! ABD’de özellikle uçak
şirketleri, nakliye firmaları ve ordu uyku sağlığına özel önem veriyor”
dedi.
Dr. Derman uykusu ile ilgili herhangi bir sorunu olanların en kısa
zamanda bir uyku bozuklukları uzmanına başvurmalarını öneriyor. Uyku
bozukluklarının teşhis ve tedavisi uyku bozuklukları uzmanı, psikolog,
psikiyatrist, kulak-burun-boğaz uzmanı, akciğer hastalıkları uzmanı ve
solunum terapisti, kardiyolog, endokrinolog, diyetisyen, nörolog, fizik
tedavi ve rehabilitasyon uzmanı ile pediatrist’ten oluşan bir ekip
tarafından yürütülüyor.
|
