 |
| |
Çocuk istismarı sayılan Sarsılmış Bebek Sendromuna maruz kalan bebeklerin 3te biri hayatlarını kaybediyor.
Gazi
Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı
Sosyal Pediatri Bilim Dalı Öğretim Üyesi ve Gazi Üniversitesi Çocuk
Sağlığı Merkezi Müdür Yardımcısı Doç. Dr. Figen Şahin, Sarsılmış Bebek
Sendromu adı verilen olayda, bebeğin hırsla sarsılmasının ciddi
zararlara yol açabileceğini söyledi.
Bazı ailelerin, sürekli
ağlayan bebekleri nedeniyle çileden çıkıp, bebeği kollarından ya da
göğüslerinden tutarak salladıklarını belirten Şahin, bu olay sonucu
ortaya çıkan sarsılmış bebek sendromunun tahmin edilenden daha sık
karşılaşılan bir durum olduğunu bildirdi.
Ebeveynlerin bunu
bilinçli yapmadıklarını ifade eden Şahin, Sarsılmış bebek sendromu
çocuk istismarının çok özel bir türü. Çünkü ebeveynler bunu kasti
yapmıyorlar, ancak bu konuda bilinçli olunması gerekiyor. Bebeklerin
özellikle ilk 3 aylarında kolik sancı dediğimiz, ağlamalarının
durmadığı, ebeveynler için yorucu olan bir dönem vardır. Bu dönemde pek
çok anne-baba bunu yapıyor olabilir. Kimse bunu itiraf etmek istemiyor.
Hafif olan durumlar bulgu da vermeyeceği için hekimler
anlayamayabiliyor diye konuştu.
Sendromdan ciddi şekilde
etkilenen bebeklerde ise çok ağır bulgulara rastlandığına işaret eden
Şahin, bebeğin ölümüyle sonuçlanan vakalar dahi bulunduğunu bildirdi.
2 YAŞINDAN KÜÇÜKLER DAHA BÜYÜK RİSK ALTINDA
Bebeklerin
başlarını kontrol etmekte zorlandığı ve boyun kaslarının güçlü olmadığı
dönemlerin riskli olduğunu anlatan Şahin, Ebeveynlerin bir anlık
öfkeleri sonucu sarstıkları bebeklerinin başı, öne arkaya çok şiddetli
sallanıyor. Sarsılma esnasında beyin de kafatası içerisinde öne arkaya
gidiyor. Bebeklerin beyinleri daha yumuşak, sıvımsı bir yapıda olduğu
için beyindeki kan damarları ve sinir hücreleri kopuyor. Buna bağlı
olarak da beyin kanaması ortaya çıkıyor. Bebeğin gözle görülür bir
yarası olmamasına rağmen, beyin ve göz altı kanamaları gibi bulgular
sarsılmış bebek sendromunu gösterebilir. Burada hekimlerin bilgili
olması çok önemli diye konuştu.
Şahin, özellikle 2 yaşından
küçük olan bebeklerde dikkatli olunması gerektiğini, ancak nadir de
olsa 5 yaşın altındaki bebeklerde de sarsılmış bebek sendromunun
yaşanabileceğini kaydetti.
Öfkeyle sarsılan, sarsılmış bebek
sendromuna maruz kalan bebeklerin yaklaşık 3te biri ölüyor, 3te biri
ağır nörolojik engelli kalıyor, 3te biri de çok hafif bir şekilde,
herhangi bir hasar olmadan atlatabiliyor diyen Şahin, bebeğe ciddi
zararlar vermesi, hatta ölümüne yol açabileceği için sendromunun çocuk
istismarı alanına girdiğini belirtti.
SEVERKEN YAPILAN SARSMALAR
Türk
toplumunda bebeklerin genellikle havaya fırlatılarak, hoplatılarak
sevildiğini anlatan Şahin, Bebek sevilirken çok şiddetli sarsılıyorsa
belki bu bebeklerde de olabilir ama öfkeyle sarsmanın şiddeti çok
farklı. Onun için ayakta sallarken, elimizde sallarken çok şiddetli
olmamasına dikkat edersek bu durumlarda birşey olmaz. Daha çok öne
arkaya şiddetli ve öfkeyle sarsılma durumlarında olur diye konuştu.
Ailelerin
böyle bir olayın bebeğe ne kadar zarar verebileceğini anlamaları
gerektiğine dikkati çeken Şahin, bebeklerin ağlama nöbetlerinde
ebeveynlerin yapması gerekenleri şöyle anlattı:
Çok yorgunluk
ve uykusuzluk öfkeyi kontrol etmeyi güçleştirir. Bebeklerin ilk ayları
zor bir dönemdir. Hele de huysuz, çok ağlayan bir bebekleri varsa,
ebeveynler, öncelikle en yakınlarından yardım istemeli. Aile
yakınlarından destek olanağı varsa, onlar 1-2 saatliğine bebekle
ilgilenirken ebeveynler dinlenmeli. Eğer yardım alınacak biri yoksa ve
bebek çok ağlıyorsa, anne ya da baba öfkesini kontrol edemediğini
hissediyorsa, bebeği yatağına bırakıp, odanın kapısını kapatıp bir süre
orada bırakmalı ve öfkesi dinene kadar başka bir yerde sakinleşmeli.
Öfke kontrolü yapabilmek çok önemli. Ailelerin bunu öğrenmeleri veya bu
konuda yardım almaları gerekiyor.
Çok genç anne baba olmuş,
eğitimsiz, yoksul, iş yükü fazla, evde çok sayıda çocuğu olan
ebeveynlerde riskin arttığına dikkati çeken Şahin, öfke faktörünü
arttıran her nedenin riskin biraz daha artmasına neden olduğunu, bu
nedenle ebeveynlerin mümkün olduğunca kendilerini hazır hissetmeden
anne baba olmamaları, bakabilecekleri kadar çocuk yapmaları, özellikle
bebeğin ilk dönemlerinde aileden veya çevreden sosyal destek
alabilmelerinin önemli olduğunu kaydetti.
Hastalara, kendilerine
danışan ailelere sarsılmış bebek sendromu ile ilgili bilgi verdiklerini
belirten Şahin, bu konuda daha yaygın, geniş kitlelere ulaşabilecek bir
kampanya yapılması gerektiğini de sözlerine ekledi
|
|
|
