Laboratuvar
Standart laboratuvar incelemeler PE tanısı koymaya yeterli değildir.
D-Dimer
Plazma D-Dimer Fibrin yıkım ürünüdür Eliza yöntemi ile ölçülen düzeyinin
500 m g/l ve üzerinde olmasının akut PE ve DVT tanısında duyarlı ( %
99) ama özgün (spesifik) olmayan bir yöntemdir D-Dimerin 500 m g/l’ nin
altında olması PE tanısından uzaklaştırırken, bu değerin üzerinde olması
her zaman tanıyı kesinleştirmez. Çünkü; kanser, inflamasyon, infeksiyon
ve nekroz gibi birçok başka hastalıkta da yükselebilir.
Akciğer sintigrafisi
Akciğer embolisi düşünülen bir hastada ilk sırada yapılması gereken
inceleme yöntemi sintigrafidir. Akciğer sintgrafisi
ventilasyon(havalanma) ve perfüzyon(kanlanma) olmak üzere iki
bölümlüdür. Ventilasyon-perfüzyon sintigrafisinin yorumu, perfüzyon
defektlerinin boyutuna ve ventilasyon defektleri ile perfüzyon
defektlerinin ilişkisine bakılarak yapılır. Normal sintigrafi, normal
bir akciğeri ya da klinik olarak önemsiz bir emboliyi gösterir. Yüksek
olasılıklı sintigrafi ise yaklaşık % 85 doğruluk oranı ile emboliyi
doğrular.
Arter kan gazları
Arter kan gazları bulgularının kesin tanı değeri yoktur. Fakat bazı
bulgular emboli tanısını destekler. Arter kan gazında oksijen
azalması(hipksi) ve karbondioksitin de normal ya da düşük (hipokarbi)
bulunması pulmoner emboliyi destekler.
EKG bulguları
Elektrokardiyografi tanı için özgün olmayan değişiklikler gösterir.
Ancak miyokard infarktüsü, perikardit gibi ayırıcı tanıda yer alması
gereken, bazı hastalıkların tanınmasında çok büyük değer taşır.
Ekokardiyografi
Ekokardiyografi (Eko) kolay ulaşılabilir ve kolay uygulanabilir
girişimsiz bir tanı aracı olarak PE tanı ve ayırıcı tanısında ve
trombolitik tedavi uygulanacak hastaların belirlenmesinde önemli bir
yöntemdir.
Radyolojik bulgular
Radyolojik bulgular
Akciğer embolisi genellikle radyolojik bir bulgu oluşturur. Çok çeşitli
radyolojik bulgu tanımlanmış olmasına karşın hiçbirisi duyarlı ya da
özgün değildir. Bu nedenle akciğer radyolojisi tanı koydurucu değildir.
Diğer taraftan yaşamı ciddi olarak tehdit eden embolilerde bazen hiçbir
radyolojik bulgu olmayabilir. Radyolojik incelemenin ayırıcı tanıya ve
sintigrafik bulguların değerlendirilmesine katkısı büyüktür.
Venografi
Emboli olgularının % 70-90’ında bacak-baldır derin venlerinde
(toplardamarlarında) tromboz vardır. Bu nedenle, akciğer embolisi
kuşkulanılan hastaların alt ekstremitelerinin de incelenmesi gerekir.
Bunun için en uygun yöntem venografidir.
Pulmoner anjiyografi
Pulmoner anjiyografi, iyi seçilmiş hastalarda, akciğer embolisinin kesin
tanısında son basamak bir yöntemdir. Normal anjiyo bulgularının elde
edilmesi ile pulmoner emboliden uzaklaşılır. Deneyimli ekipler
tarafından yapılan anjiyolarla, 0.5 mm boyutlarındaki pıhtılar bile
görüntülenebilir.
Spiral tomografi
Son yıllarda CT teknolojisindeki gelişmeler sayesinde üretilen yeni
jenerasyon tomografiler 10 saniyeden kısa sürede, tek bir soluk alma
sırasında 1mm’lik resolüsyonla akciğerin tümünü görüntüleme dolayısı ile
tüm bronş ağacını net olarak değerlendirme olanağı sağlamıştır. Klinik
kuşkunun yüksek olduğu hastalarda D-dimer ölçümü, venöz US bulguları ile
spiral tomografi bulguları birleştirildiğinde tanı değeri % 99’a
ulaşmaktadır. Bu avantajları nedeniyle günümüzde, klinik kuşkunun yüksek
olduğu ayaktan hastalarda sintigrafiden önce yapılması önerilen bir
tanı yöntemidir.
Manyetik resonans
Manyetik resonansın embolide tanı değeri trombüsün yerleşimine ve
boyutuna göre değişir. Trombüs pulmoner arterin uç dallarında yerleşmiş
ise ve büyükse tanı değeri yükselir. Bu yöntem de BT gibi, küçük ve
periferik trombüsleri görüntülemede yetersiz kalır. Hatta günümüzde
spiral BT, MR’a göre daha duyarlıdır. Ancak bu teknik gelecek için umut
veren bir yöntemdir.
İlgili Kelimeler Listesi: akciğer hastalıkları, göğüs hastalıkları
Not: Aşağıdaki linklerden ilgili diğer
konuları
okuyabilir,
mavi
linkler
hızlı
site içi
arama
yapabilirsiniz
