 |
 |
Güncellenme : 14.11.2011 |
| |
|
|
|
|
|
|
|
Tümüne Gözat
|
| |
Kısırlık (infertilite), 1 yıl süreyle
hiçbir korunma yöntemi kullanılmaksızın cinsel ilişkide bulunulduğu
halde hamile kalamamak anlamına gelir.
Kısırlık sadece kadından
değil erkekten de kaynaklanan bir problem olmasından dolayı doktor
randevusuna giderken erkeğin de bulunması hekimin tedavisine büyük yarar
sağlamaktadır.
Kısırlığın başlıca sebepleri aşağıda sıralanmıştır:
Erkekten kaynaklanan sebepler
Yumurtlama bozuklukları
Tüplerdeki zedelenme, tıkanma, yapışıklıklar ve endometriozis
Rahimden kaynaklanan sebepler
Servikal mukus-sperm ilişkisinde bozukluklar
Kısırlık
nedeniyle doktora başvuran çiftlerde saptanan problemin %25-40’ı erkek
faktöründen kaynaklanmaktadır. Erkeklerdeki kısırlık nedeni de sperm
sayısının azlığı, yokluğu, şekil ve hareket bozukluğu gibi
spermiogramdaki anormalliktir. Azospermi, semende hiç sperm bulunmaması
durumudur, bu durum testislerden kaynaklanabilir veya kanallarda bir
tıkanıklık nedeniyle meydana gelebilir. Oligospermi sperm sayısının
normalin altında olması halidir, nedenleri arasında testislerdeki
rahatsızlıklar, hormon bozuklukları ve enfeksiyonlar sayılabilir.
Varikosel erkek kısırlığının önemli bir nedenidir. Bu, testisi
çevreleyen damarların genişlemesinden kaynaklanır, testisin sıcaklık
derecesini arttırır, bu durum sperm yapısını etkiler ve cerrahi olarak
düzeltilmesi gerekir. Cinsel yoldan bulaşan enfeksiyonlar sperm
kanallarını tıkayabilir, spermlere hasar vererek dölleme yeteneğini
bozabilir veya spermleri öldürebilir. Kabakulak gibi ateşli hastalıklar
testisin enfeksiyonuna sebep olabilir (orşit), bunun sonucunda testiste
sperm üretimi bozulabilir. Bazı erkeklerde ise sperm üretimi tamamen
normal olduğu halde yapısal bozukluktan kaynaklanan bir sebeple spermler
ejekulasyon anında idrar torbasına boşalır.
Bazen kısırlık
sebebi tamamen cinsel problemlerden kaynaklanabilir. Erkekten
kaynaklanan ereksiyon problemleri veya erken boşalma spermin yumurta ile
karşılaşması olasılığını azaltır.
Kadınlarda kısırlık
sebeplerinin %30-40’ı yumurtlama bozukluklarından kaynaklanır. Tanısı
kolaydır ve tedaviye iyi yanıt verir. Kadın vucudunda her iki tarafta
yer alan yumurtalıklar her adet döneminde döllenmeye hazır bir olgun
yumurta oluşturur. Bu yumurta gelişimini tamamladığında çatlar, spermle
birleştiğinde gebelik gerçekleşir. Eğer yumurtlama olmazsa gebelik
gerçekleşemez.
Anovulasyon (yumurtlamanın olmaması) veya
oligoovulasyon (yumurtlamanın seyrek olması) hallerinde yapılan hormon
tetkikleri ve ultrasonografi tanıya yardımcı olur. Hiperprolaktinemi,
kanda prolaktin hormonunun aşırı yüksekliği sonucu anovülasyon dediğimiz
adet görememe durumuna yol açabilir.
Kadın kısırlığının diğer
%30-40 sebebi de Fallop tüpleri dediğimiz yumurtaları rahimle
birleştiren kanallardan kaynaklanan sebepler olabilir. Fallop
tüplerindeki tıkanıklıklar, yapışıklıklar veya bu tüplerin oluşumundaki
anormallikler yumurtanın geçiş yolunu tıkayabilir. Endometriosis denen
durumda da yumurtaların fallop tüplerine geçişi engellenebilir ve
böylece kısırlığa yol açabilir. Tüplerin açıklığının saptanmasında
yapılacak ilk test Histerosalpingografi (HSG) dir, adetin 6.-11. günleri
arasında yapılır. Laparaskopide de bütün pelvik organlar, rahimde yer
alan myomlar, tüpler ve yumurtalıkların etrafındaki yapışıklıklar ve
endometriozis olup olmadığı değerlendirilir.
Bazen ovülasyon (
yumurtlama) normal şekilde gerçekleşir ve yumurta fallop tüplerinden
başarıyla geçer. Ancak rahim içi kusurlar, şekil bozuklukları, polip
dediğimiz rahim içi çıkıntılar, myomlar, rahim ağzındaki kusurlar
oluşmuş gebeliğin rahim içine yerleşmesini ve büyümesini engeller. Bu
durumda da hasta abortus ( düşük ) şeklinde bebeğini kaybeder. Bunların
cerrahi olarak düzeltilmesi yarar sağlar.
Servikal faktor ise
kısırlığın %5inden daha az bir bölümünden sorumludur. Bazı kadınlar
sperme alerjiktir ve salgılanan mukus denilen akıntıda spermleri öldüren
antikorlar bulunur.
Tedavide;
öncelikle kısırlığa neden olan durum araştırılıp tedavi edilmelidir. Bu
sebeple medikal (ilaç, hormon) veya cerrahi (ameliyat) tedavi
gerekebilir. Tüm sebepler araştırılıp ilk basamak tedavileri
düzenlendikten sonra doktorunuzun yönlendirmesine göre tüp bebek gibi
yardımcı üreme teknikleri uygulanabilir.
İlgili Kelimeler Listesi: Kısırlık Nedenleri,kısırlık
Not: Aşağıdaki linklerden ilgili diğer
konuları
okuyabilir,
mavi
linkler
hızlı
site içi
arama
yapabilirsiniz
|
|
|
