Kabızlık

Etioloji, sebepler, risk faktörleri

İlaçlar: Sıklıkla göz ardı edilen ancak bir çok vakada sorun olabilen sebep ilaçlardır.

• Narcotik analjezikler:Kodein, oxikodon, hidromorfon
• Antidepresanlar: Amitriptilin ve imipramin
• Antiepileptik ilaçlar: fenitoin, karbamezapine
• Demir preparatları
• Kalsiyum kanal blokerleri: diltizem, nifedipine
• Aliminyum içeren antasitler: amfojel

İlaçlara bağlı kabılığı önlemek için basit önlemler genelde yeterlidir ve ilacı kesmeye gerek kalmaz. Ancak Narkotik analjezikler yerine NSAİD ler , TCA antidepresanlar yerine SSRI grubu antidepresanlara geçilebilir.

Alışkanlıklar: Barsak ahreketlendiğinde sık sık onu baskılamak bir süre sonra kabılığa sebep olur. bu yüzden barsaklar hareketlendiğinde mecbur kalmadıkça ertelenmemelidir.

Diyet: fiberden fakir diyetlerde kabılık sebebidir. sebzeler, meyveler ve bütün tahıllar fiber ve lifden zengindir.

Laksatifler:

  Uyarıcı tipteki müshillerin aşırı kullanımıda kabızlığın en önemli sebebplerindendir. bunlar arasında Senna, hint yağı ve bazı bitkiler gelir. Bu uyarıcı müshiller kronik kullanımda kolonun sinir uçlarına ve kaslarına zarar verir. buda kabızlığa neden olur. Bu yüzden bu tip uyarıcı müshil kullanımında dikkatli olunmalıdır.

Hormonal bozukluklar:

Hipotiroidi ve hiperparatiroidi ( plasma kalsiyum seviyesini yükselterek) kabızlığa sebep olabilir.

Bayanlarda adet dönemlerinde, yüksek estrojen ve progesteron seviyeleri kabızlığa neden olur. Aynı sebeplerden gebelik döneminde de kabılzık olmaktadır.

Kolon etkileyen hastalıklar:

Diyabet, Sikleroderma, intestinal pseudo-obstruksiyon, Hirschsprung hastalığı ve Chagas hastalığı. Ayrıca kolon kanseri, kolon darlıkları kabızlık nedeni olabilirler.

Santral sinir sistemi hastalıkları:

Parkinson hastalığı, multiple skleroz, spinal kord yaralanmaları kabızlık nedeni olabilir.

Kolonik inertia:

Kolonik inertia da kolon sinirleri veya kasları doğru çalışmaz, bu yüzden dışkı akımı bozulur. sebebi bilinmez. Bazı vakalarda sebep uyarıcı laksatif kullanımıdır.

Pelvik taban disfonksiyonu:

Pelvic taban kasları anal kanalı ve rektumu kontrol ederler. bu kasların belli bir uyum içind eçalışması gerekir. yani yukarıdan peristalsizm geldiğinde tam anal kanalı kontrol edenler gevşemeldir. bu uyum bozulursa örneğin hasta ıkındıklça anal kanalda gevşeyeceğine daralırsa kabızlık olacaktır.

Prof. Dr. Yusuf AKCAN Gastroenteroloji Uzm. Ozel Istanbul Onkoloji Hastanesi Tel. : 0 530 286 29 80 Tel. : 0 532 652 52 06   Cevizli Mah. Toros Cad. No : 86 PK:34846 Maltepe / Istanbul ( Gulsuyu Metro duragi karsisi)